FOD Mobiliteit zet vaart achter softwareontwikkeling – met Mendix low-code

Van zelfrijdende auto’s en drones tot mobility-as-a-service: het domein mobiliteit is vandaag meer dan ooit in beweging. Bovendien leggen burgers de lat steeds hoger qua (digitale) dienstverlening en administratieve vereenvoudiging. De Federale Overheidsdienst (FOD) Mobiliteit en Vervoer, verantwoordelijk voor mobiliteit in België, reageert innovatief en creatief op deze maatschappelijke tendens. Software ontwikkelen met een low-codeplatform? FOD Mobiliteit zette de stap naar Mendix – en toont zich fan.

Digitale transformatie is geen lege doos bij FOD Mobiliteit en Vervoer. Het departement zet graag de toon. Het gebruik van Azure-cloud of Microsoft Teams, bijvoorbeeld, zijn al een aantal jaren ingeburgerd. “Recent namen we ook onze  softwareontwikkeling onder de loep”, vertelt ICT Director Jorgen Colsoul. “Applicaties ontwikkelen doen we hoofdzakelijk intern, met een team van een 100-tal IT’ers. Naast maatwerk in Java werden er in het verleden honderden kleinere applicaties gebouwd in Lotus Domino. Toen bleek dat dit applicatieplatform niet meer strategisch gepositioneerd werd, zochten we een waardig en future-proof alternatief voor deze technologie.

Test: hoe wendbaar is low-code?

FOD Mobiliteit ging op zoek naar opvolging voor deze Domino-applicaties en kreeg low-code softwareontwikkeling in het vizier. “Na een marktverkenning en demo’s van een 10-tal leveranciers hadden we een shortlist van vijf platformen”, aldus Jorgen Colsoul. “We besloten hen te challengen tijdens een workshop. 24 uur op voorhand kregen ze een concrete opdracht, maar tijdens de workshop veranderden we onze vragen en wensen een aantal keren om de flexibiliteit van het platform in te schatten. De wendbaarheid van de app die Mendix had ontwikkeld was indrukwekkend. Bovendien leek dit platform ook een erg mature oplossing die goed paste bij onze noden.”

De kloof tussen business en IT dichten

“Het platform is intuïtief, visueel en nodigt uit tot samenwerken”, gaat Jorgen Colsoul verder. “Zo kan de business met de ontwikkelaars aan tafel zitten om de app te bouwen en te verfijnen op een heel agile manier – precies wat wij zochten. Bovendien bleek de toepasbaarheid van Mendix ruimer dan enkel de vervanging van Domino-applicaties. De core business applicaties worden ontwikkeld in Java, maar ons Java-team is zodanig belast dat er weinig ruimte is om alle bijkomende vragen van de business in te lossen. Met frustraties tot gevolg bij beide partijen. Het Mendix low-codeplatform biedt een antwoord.”

Ons Java-team is zodanig belast dat er weinig ruimte is om de vele nieuwe vragen van de business in te lossen.

Technische inrichting en governance

FOD Mobiliteit besloot een pilootproject van een jaar te lanceren. De introductie van een technologie als Mendix is méér dan enkel applicaties bouwen. In dat jaar werd ook de omgeving in orde gezet:  licenties aankopen, het IT-team klaarstomen om met Mendix te werken, best practices ontwikkelen en integratie met andere systemen op poten zetten. Daarnaast stond ook governance op de agenda: bepalen welke applicaties ze met low-code zouden bouwen – en welke niet –, de  aanvragen prioriteren en beslissen of ze al dan niet zelf voor de ontwikkeling zouden zorgen.

Hebben we een implementatiepartner nodig?

“Uiteraard is een low-codeplatform intuïtief maar de ondersteuning van een partner die het platform kent, is onmisbaar, vooral in een opstartfase”, legt Jorgen Colsoul uit. “Ordina helpt ons op weg. Door samen met de Ordina-consultants de eerste applicaties te bouwen, krijgt ons interne team Mendix in de vingers. Bovendien kunnen we snel starten dankzij applicatietemplates die Ordina voor ons ontwikkelde. Alle toepassingen volgen zo onze huisstijl en de templates omvatten eveneens een aantal herbruikbare standaardintegraties. Denk maar aan een link naar ons facturatiesysteem of inloggen met eID,  de elektronische identiteitskaart – dat is immers cruciaal voor overheidsapplicaties.”

Uiteraard is een low-codeplatform intuïtief maar de ondersteuning van een partner die het platform kent, is gewoonweg onmisbaar, vooral in een opstartfase.

Snel ontwikkelen, minder maintenance en infrastructuur

In nauwelijks zes maanden bouwde het Mendix-team al een mooie reeks applicaties die meteen hun nut bewezen hebben. Een vrijstelling nodig voor het dragen van een veiligheidsgordel? Een certificaat van medische geschiktheid voor zeevarenden aanvragen of een vergunning van treinbestuurder? Tot voor kort moest het allemaal op papier of via een complexe legacy-applicatie, nu kan via de gebruiksvriendelijke Mendix-apps.

“De winst qua ontwikkelingstijd klopt echt: Mendix laat toe om snel en op maat gebruiksvriendelijke bedrijfsapplicaties te ontwikkelen,”, aldus Jorgen Colsoul. Hij wijst ook op de voordelen op het vlak van maintenance en infrastructuurkost: “De Java-omgeving en de andere platformen die we gebruiken, vergen best wat technisch onderhoud, bijvoorbeeld door upgrades van gebruikte frameworks. Elke update vereist mogelijk aanpassingen aan de software en moet getest worden. Met Mendix moeten we ons daar geen zorgen over maken : deze complexiteit wordt opgevangen door het platform. Dat bespaart ons tijd en geld. Bovendien draaien wij de Mendix-apps in een Kubernetes-omgeving waardoor we besparen op capaciteit – en dus kosten – in Azure. In Java voeren we momenteel overigens een gelijkaardig verbeteringstraject door gebaseerd op dezelfde principes.”

Is Mendix dan de ‘holy grail’ van softwareontwikkeling ?  “Lowcode heeft zeker een aantal sterke voordelen”, lacht Jorgen Colsoul. “Maar uiteraard zijn er ook een aantal struikelblokken. Wij hadden verwacht om de architectuur eenvoudiger te kunnen houden in de pilootfase, maar hadden de complexiteit van de integraties toch onderschat. ‘Keep it simple’ – dat is dus niet helemaal gelukt. We werken echter nauw samen met Ordina en Mendix en de meeste opstartperikelen zijn inmiddels opgelost.

Een ander aandachtspunt is de mogelijke vendor lock-in. We moeten daar niet flauw over doen : applicaties in Mendix migreer je niet zomaar naar een ander platform. Een goede governance en een strategische positionering van lowcode development zijn dus belangrijk. Welke componenten bouw je in Mendix en welke in Java ?  Welke plaats geef je Mendix in je algemene architectuur ?  Belangrijke vragen die een grondige analyse vergen.”

Inspirerend voorbeeld

Jorgen Colsoul is voorlopig een tevreden man: “Initieel stond iedereen sceptisch tegenover de low-code aanpak – ik ook. Maar de resultaten zijn er : de snelheid waarmee je nieuwe apps ontwikkelt, is fenomenaal. En er is meer. Dankzij de nieuwe benadering krijgt het IT-team een veel proactievere rol en is er een grote betrokkenheid van de business. Dat vergt uiteraard ook engagement van beide partijen, maar die bereidheid is er zeker. Mendix is dus een heel waardevolle aanvulling op onze Java-portfolio.”

Het team wist trouwens andere overheidsdepartementen te inspireren: ook zij bekijken nu de mogelijkheden van low-code softwareontwikkeling. Of hoe FOD Mobiliteit zijn naam hoog houdt en zaken in beweging blijft zetten.