Nieuwe technologieën veranderen politiewerk

Interview Theo van der Plas, programmadirecteur Digitalisering en Cybercrime, bij de politie

Nieuwe technologieën spelen een steeds grotere ondersteunende rol in de manier waarop de politie te werk gaat. Zo maakt de politie onder meer gebruik van kunstmatige intelligentie (AI) om het politiewerk te ondersteunen.

Volgens Theo van der Plas, programmadirecteur Digitalisering en Cybercrime, is het niet meer dan logisch dat de politie onderzoek doet naar de mogelijkheden van nieuwe technologieën. “De wereld om ons heen verandert in rap tempo en wij veranderen mee. Om bij te blijven experimenteren we met nieuwe technieken en kijken we wat daarvan de toegevoegde waarde is. Daarnaast zoeken we verbinding met de samenleving, zodat we weten wat er speelt in de digitale wereld. We werken daarvoor samen met onder meer veiligheidsdiensten, onderzoekinstanties, universiteiten en hogescholen, telecomproviders en technologiebedrijven.”

Datagedreven aanpak

Voor de bestrijding van cybercrime zet de politie in op een datagedreven aanpak. “De datastromen in de samenleving worden steeds groter en daar haken we bij de politie op in. Naast webcrawling en het in de gaten houden van het dark web proberen we aan de hand van data te ontdekken wat de trends en ontwikkelingen zijn op het gebied van cybercrime. In de aanpak die we hanteren willen we uiteraard de daders opsporen, maar dat is niet altijd mogelijk. Soms kiezen we ervoor om criminele praktijken te verstoren door de facilitators aan te pakken of door het businessmodel te verstoren. Zo waarschuwen we burgers voor internetoplichting als Tikkiefraude en andere vormen van phishing via programma’s als Kassa en Radar. Ook werken we samen met IT-bedrijven om de activiteiten van cybercriminelen die banden hebben met ransomware te verstoren. Een voorbeeld daarvan is de website No More Ransom. Dit is een initiatief van ons High Tech Crime-team, Europol en een tweetal IT-beveiligingsbedrijven, waarbij we slachtoffers van ransomware helpen bij het herstellen van hun versleutelde bestanden zonder de criminelen te betalen.”

Nationaal Politielab Artificial Intelligence

Sinds januari dit jaar kunnen Van der Plas en zijn collega’s ook gebruikmaken van de kennis van het Nationaal Politielab Artificial Intelligence. Dit is een samenwerkingsverband met de Universiteiten van Amsterdam en Utrecht, en gehuisvest bij de Universiteit Utrecht. Tien promovendi doen hier de komende jaren onderzoek naar manieren hoe kunstmatige intelligentie het politiewerk kan ondersteunen. Van der Plas: “Kunstmatige intelligentie vergroot onze operationele slagkracht. De toename van de hoeveelheid data binnen de samenleving en snelheid van technologische ontwikkelingen hebben een grote impact op politiewerk. Met deze samenwerking halen we de kennis in huis die nodig is om daar antwoord op te geven. Ik wil daarbij aantekenen dat AI wel een hulpmiddel is. Ook moeten we goed bekijken onder welke condities – juridisch, technisch, sociaal en ethisch – AI ons kan helpen.”

Profiel politiemedewerkers

Door de inzet van nieuwe technologie verandert langzamerhand wel het profiel van de politiemedewerkers en dat zal volgens Van der Plas zijn weerslag hebben op de organisatie. “Uiteraard blijft er behoefte aan mensen die het klassieke politiewerk kunnen uitvoeren, maar we zoeken ook mensen met andere kwaliteiten. We hebben momenteel zo’n 65.000 formatieplaatsen, waarvan in de komende jaren zo’n 17.000 mensen onze organisatie gaan verlaten. Om die te vervangen moeten we goed onderzoeken wat de behoefte is en welke mensen we in de toekomst nodig hebben. De bestrijding van cybercrime vraagt meer en meer om datagedreven mensen, zoals data scientists, data-analisten en ethical hackers.“