ORDINA BLOGT

Matrixorganisatie maakt herstructurering succesvoller

Het moet anders in het bedrijf. Dus gaat men reorganiseren. Een herstructurering is min of meer het resultaat. Herkenbaar? Een moderne matrixorganisatie kan dan verder helpen.

  • Ruud Huijts
  • 3 februari 2014

Herziening matrixorganisatie nodig

Eendimensionaal een organisatie leiden is verleden tijd. Toch lijkt “keep it simple” soms een oproep voor oude rechtlijnigheid. In de klassieke matrixorganisatie rapporteren personeelsleden aan twee leidinggevenden. Deze opzet kent typische voor- en nadelen, waardoor de matrixstructuur in de loop der jaren uit de mode geraakt is. Wij mogen een belangrijke les echter niet vergeten: één (hiërarchische) lijn schiet tekort. Volgens mij kan de matrixorganisatie, mits aangepast aan de huidige tijdgeest, uitermate nuttig zijn, bijvoorbeeld als aanvulling op een herstructurering of de bestaande lijnorganisatie.

Moderne matrixorganisatie verbindt anders

Waarom blijven wij organisaties niet volgens “een hark” structureren? Dit is voor iedereen duidelijk. Een logische “hark” is natuurlijk wel vereist. Dwarsverbindingen kunnen de basisstructuur complementeren en beperkingen compenseren. De vernieuwing zie ik in de uitganspunten voor de dwarsverbanden: procesmatige activiteiten die de structuur overstijgen, en veel gezamenlijke verantwoordelijk voor de professionals.
Dus liever geen tweede functionele “kapitein” naast de hiërarchische “baas”. Maar wel informatie-uitwisseling, kennisdeling, samenwerking en dergelijke processen mogelijk maken, bundelen en stimuleren. Deze “nieuwe” opzet van de matrixorganisatie biedt enerzijds de lijn beheersing en controle en anderzijds professionals ruimte voor eigen initiatief en creativiteit. Het beste van twee werelden! Matrixorganisatie voor lijn en proces

Verbinding tussen lijnorganisatie en proces

Ook de optimale structuurindeling (geografisch, markt, product, functioneel, juridisch, etc.) zal beperkingen opleggen. Samenwerking van professionals over de structuurgrenzen heen kan veel compenseren, maar wordt bemoeilijkt door diezelfde organisatiestructuur. Alles start met de acceptatie, dat de structuur niet zaligmakend is. In het bedrijfsleven en bij de overheid.
De moderne matrixorganisatie gaat in mijn beleving uit van een logische organisatiestructuur (“de lijn”, “de hark”, “verticaal”, etc.) gekoppeld aan gerichte samenwerkingsverbanden tussen professionals (“expertise”, “informatie”, “virtueel”, “horizontaal”, etc.). Coördinatie en centrale regie vanuit natuurlijk gezag is essentieel. De steun van de “corporate” leiding is onontbeerlijk. De dwarsverbindingen vereisen naast persoonlijke contacten ondersteuning van technologische middelen en informatievoorzieningen. Meetings, e-mail, intranet en dergelijke zijn bruikbare basale hulpmiddelen. Keteninformatisering gaat een stuk verder.
Bijvoorbeeld, een internationaal opererend bedrijf heeft een geografische indeling. Het is nuttig om over de geografische grenzen aan onderzoek, ontwikkeling en innovatie (“RD&I”) of intellectueel eigendom (“IP”) te werken. Kenmerkend aan deze activiteiten is het wezenlijke belang van informatie-uitwisseling en kennisdeling tussen professionals. Daar past regie beter dan aansturing langs een hiërarchische lijn, ben ik van mening.

Over de auteur:

Ruud Huijts

Organisatieadviseur die zich verbaast, dat samenwerking vaak zo moeizaam verloopt. Interesse in o.a. kwaliteitsverbetering van bedrijfsvoering, vernieuwingen in ketens en inzet van kennis. Van mening dat technologie, personen en organisatie van processen alleen in samenhang echt succes en innovatie opleveren.