ORDINA BLOGT

Blinde vlek van de politiek

Over de blinde vlek van de politiek en de kwestie Van Rijn

  • Siebren de Ringh
  • 10 november 2014

De kwestie Van Rijn raakt het zorgdebat op een bijzondere manier. De staatssecretaris die tegen wil en dank als geen ander de politieke realiteit kan combineren met de maatschappelijke realiteit. Geen gemakkelijke situatie lijkt mij. Hij schetst terecht dat de oplossing geen abc’tje is. Daarin toont hij zich volgens mij meer realist dan Jeroen Pauw die het duidelijk vindt dat er meer mensen en geld naar de zorg moet.

Wat dat betreft is de media de school voor de politiek en de politiek de school voor de media. Stel bij herhaling moeilijke vragen, dwing stellingnames af en vind deze vervolgens te ongenuanceerd. Weet Jeroen Pauw dat 14% van het BNP al naar de zorg gaat? En dat Nederland alleen de VS voor zich duld als het gaat om de hoogte van zorgkosten.  

Uit de bewuste uitzending begrijp ik dat er per persoon, in een vergelijkbare situatie als de moeder van Van Rijn, een budget is van € 80.000 per jaar. Volgens mij is er dan per cliënt gemiddeld meer dan twee jaarsalarissen van zorgprofessionals beschikbaar. Natuurlijk zijn er andere kosten dan die alleen van personeel. Het gaat om de vaststelling dat het genoemde budget per jaar bepaald geen kleingeld is.  12 cliënten hebben dan ruwweg een budget van bijna een miljoen euro op jaarbasis. Zou daarmee geen goede zorg mogelijk zijn?

Er moet iets anders aan de hand zijn. De opleiding van de professionals zou onvoldoende zijn. Ik kan het niet beoordelen maar ik twijfel er aan of dat de kern van het probleem is. Typisch een probleemanalyse van een manager. Als het niet lukt dan ligt het aan de professional, zelden aan eigen bekwaamheid.

Van Rijn begreep het zelf ook niet helemaal. Jaar op jaar worden er onderzoeken gedaan waaruit blijkt dat het beter moet, worden er maatregelen genomen en toch wordt het niet beter.

Zo was er nog dame uit de politiek die vond dat zorgorganisaties te groot waren geworden en daardoor teveel overhead hebben. Dit moet direct aangepakt worden. Het klinkt in ieder geval stacato, is niet perse onwaar maar toont ook direct de blinde vlek van de politiek. 

De blinde vlek waarin door de politiek over het hoofd wordt gezien welk aandeel de politiek zelf heeft in het in standhouden van problemen die zich voordoen. Om daadkracht te tonen zal de primaire reactie zijn dat er nieuwe regels nodig zijn om vermeende misstanden aan te pakken. De zorgorganisaties zullen proberen hieraan te voldoen. De overhead van zorgorganisaties waar de politiek zich nu druk over maakt zal deze regels interpreteren tot een nieuw proces en zal er voor zorgen dat de zorgprofessionals hier verantwoording over af gaan leggen. De denkkracht wordt met  misplaatste pretentie opnieuw buiten de zorg geplaatst en er wordt aanzienlijk tijd besteed aan activiteiten die de cliënt niet merkt. De overhead neemt eerder toe dan af en we houden de professionals in het primair proces voor dom.

De politiek zou juist tegengesteld moeten reageren door in een hoog tempo regels af te bouwen en weer vertrouwen te geven aan de zorg zelf. Als dit lukt zal blijken dat zorgorganisaties hun natuurlijke schaalgrootte wel weer gaan vinden. Mijn overtuiging is dat het uiteindelijk niet zoveel zal uitmaken of de schaal groot of klein is.  Dat is niet de kern van het probleem.

Over de auteur:

Siebren de Ringh

De overheid van de toekomst wordt nu gebouwd. Een krachtige overheid die zelfredzame burgers en bedrijven primair bedient met digitale middelen en een inspirerende werkgever is voor ambitieuze ambtenaren die zich met de kern van de zaak willen bezighouden, het verschil maken voor de maatschappij. Onze visie is dat veranderingen bij de overheid toenemend en tegelijkertijd implicaties hebben voor de professie van ambtenaren, de wijze waarop processen vormgegeven worden en de ondersteuning van informatietechnologie. Hierin willen wij met onze expertise voor de overheid het verschil maken. In deze blog wil ik u graag meenemen in onze adviespraktijk en de inzichten waar dit in resulteert.