ORDINA BLOGT

Pretentie van regels in de zorg

De kwaliteit en toegankelijkheid van de Nederlandse zorg is internationaal gezien best goed. Maar met de kosten behoren we echt tot de absolute wereldtop.

  • Siebren de Ringh
  • 3 november 2014

Alleen in de VS betaalt men relatief meer. Zijn de Nederlanders zieker, meer veel eisend of grijzer dan alle andere landen die ook best goede zorg hebben maar er minder voor betalen? Ik denk het niet.

Momenteel gaat 14% van ons BNP op aan zorg. De beste burger in dit land betaalt al heel veel meer aan de zorg dan de premie aan de zorgverzekeraar en het telkens toenemende eigen risico. Dat eigen risico zou dan nodig zijn om het de burger maar eens in de portemonnee te laten voelen. Als de burger het financieel niet voelt dan zou deze maar willekeurig en zou veel mogelijk zorg afnemen. Ik vraag mij af wat de realiteitszin hiervan is en met welk mensbeeld een dergelijke gedachte in beleid wordt vertaald. Irritanter is dat een groot deel van de betaalbaarheid van de zorg op deze manier weggeredeneerd wordt via de weg van de minste weerstand. Er is geen lef voor nodig.

Alsof er verder niks te doen is om de betaalbaarheid te verbeteren. Het heersende paradigma is dat er steeds meer geld nodig zal zijn. Bij ongewijzigde koers denk ik ook dat het waar is. Zo hoor ik dat de overheid, waarschijnlijk anders bedoeld dan gezegd, met droge ogen beweert dat technologie de betaalbaarheid van de zorg niet heeft verbeterd. Een ex-bestuursvoorzitter van een academisch ziekenhuis die naast mij aan tafel zat verslikte zich bijna in zijn bronwater en vertelde hoeveel meer mensen nu een behandeling aan staar kunnen krijgen tegen 20% van de oorspronkelijke kosten.

Paradigma’s hebben de neiging altijd bevestigd te worden in hun eigen gelijk. Ik stel mede daarom voor een radicaal tegenovergesteld paradigma door te voeren. Een paradigma dat betaalbaarheid en kwaliteit van de zorg elkaar versterken als we buiten de bestaande kaders kunnen denken en maximaal inzetten op innovatie in de breedste zin van het woord.  Een paradigma waar we ons ontdoen van de pretentie dat we zorg alleen met veel regels betaalbaar en kwalitatief hoogwaardig kunnen houden.  

Hier kan ook de vraag over mensbeeld gesteld worden. Hoeveel vertrouwen hebben we eigenlijk nog in de mensen die voor de zorgprofessie hebben gekozen? Blijkbaar zoveel dat we ze overwoekeren met regels. Hebben de mensen die deze regels bedenken zelf zo veel regels nodig om de juiste dingen te doen? Ik denk dat we zorg volledige autonomie moeten geven over de keuzes die zij willen maken ten aanzien van zorgkwaliteit en betaalbaarheid. De zorgorganisaties die daartoe het beste in staat zijn zullen terrein winnen.

Voor de overheid zie ik een bescheiden rol. Klein maar krachtig. Ze zou kunnen stellen dat ze de komende 10 jaar ondanks een stijgende zorgvraag niet bereid is om meer dan 14% van het BNP aan zorg te betalen en dat iedere burger recht heeft op goede zorg. Laat de verzekeraars de katalysators zijn.

Over de auteur:

Siebren de Ringh

De overheid van de toekomst wordt nu gebouwd. Een krachtige overheid die zelfredzame burgers en bedrijven primair bedient met digitale middelen en een inspirerende werkgever is voor ambitieuze ambtenaren die zich met de kern van de zaak willen bezighouden, het verschil maken voor de maatschappij. Onze visie is dat veranderingen bij de overheid toenemend en tegelijkertijd implicaties hebben voor de professie van ambtenaren, de wijze waarop processen vormgegeven worden en de ondersteuning van informatietechnologie. Hierin willen wij met onze expertise voor de overheid het verschil maken. In deze blog wil ik u graag meenemen in onze adviespraktijk en de inzichten waar dit in resulteert.