ORDINA BLOGT

Coaching on-the-(PM)-job?

  • Ronald Bottelier
  • 19 mei 2015

Powered by Beeldeling (fotoblog dochter)

Mag een projectmanager coachen op de project werkvloer, of niet? De meningen lijken verdeeld. Maar waarom? Een aantal meningen en een suggestie.

Allereerst: “Alles moet efficiënt”
Ons project is -plat gezegd- een organisatievorm bedoeld om te produceren. We maken nieuwe software, nieuwe diensten of nieuwe Betuwelijnen. Dat doen we met elkaar ‘in een keer goed’. De middelen zijn beperkt.
De verwachtingen zijn -traditioneel bezien- vooraf in beton vastgelegd: produceer vaste scope, binnen tijd en binnen budget. En met de vastgestelde kwaliteit uiteraard (maar dat is logisch). Gewoon, hard, goed en efficiënt werken.

“En efficiënt werken verdraagt geen coaching…door de PM”
Dit is de aanleiding voor deze blog, de stelling dat projectmanagers hun teamleden niet zouden moet coachen. Dit standpunt las ik ooit ergens. Met ‘coaching’ bedoel ik hier: met regelmaat, gebaseerd op actuele ervaringen in de opdracht, met een projectmedewerker spreken over zijn of haar functioneren met het doel om te verbeteren. Niet over de inhoud, wel over het proces.
Maar volgens deze stelling coacht een PM niet. Immers, het projectteam wordt volgens het boekje op maat samengesteld met competente medewerkers. Dat is nodig om aan alle hoge verwachtingen te kunnen voldoen.
De invloed die je als PM hebt op de teamselectie is soms minder dan je wenst. Soms is lijnmanagement verantwoordelijk voor de levering van projectmedewerkers, vaak worden ze uit de markt betrokken. De stelling gaat ervan uit dat, als gaandeweg het project aan competenties gesleuteld moet worden, het aan de lijn is om dat te realiseren (of aan de ingehuurde medewerkers zelf), niet aan de PM. Een PM moet niet coachen, maar medewerkers naar hun lijnmanagers verwijzen. Die moeten het regelen.

“Is coachen geen ander woord voor bijsturen?”
Dat zou mooi zijn, als dat het resultaat is. Maar in zuivere coaching is het aan de coachee zelf, of en hoe hij of zij zichzelf wil bijsturen. De coach kijkt en luistert en stelt slimme vragen om een bewustwordingsproces op gang te brengen. Daarmee kan er ruimte komen voor verandering, maar dat hoeft niet. Een zuivere coach heeft geen belang bij de uitkomst. Maar een PM?

“Maar iedereen is toch vervangbaar?”
Als een projectmedewerker niet voldoet, huur je toch een ander in? Deze stelling ziet de projectmedewerker als vervangbare ‘resource’, een productiemiddel in het project. Volgens mij is dit nu juist een benadering die aan het kantelen is. Ja, vanuit organisatieperspectief wordt de in te huren professional een ‘resource’ genoemd, een waardevolle, maar spreek dat woord nooit openlijk uit.
Mijn teamleden zijn mensen van vlees en bloed, met competenties, gevoel en potentieel. Het zijn professionals die in een agile projectsetting beter weten hoe er efficiënt geproduceerd kan worden dan wie dan ook. Een ‘resource’ is een teamlid die met zijn teamleden alle succes en falen deelt en die samen -met elkaar- feitelijk het project zijn.
Natuurlijk, als het erop aan komt is iedere projectmedewerker vervangbaar, net als de PM. Maar vaak tegen de prijs van snijverlies qua kennis, doorlooptijd en onrust in het team. Is dat efficiënt, of moeten we vervanging proberen te voorkomen?

Mijn stelling is: Coachen on-the-(PM)-job is integraal onderdeel van ons vak
Ik denk dat coaching kan, maar bewust en met mate. Bovenaan staat dat we als projectteams missies moeten vervullen, die wij als PM’s aansturen en vormgeven.
Maar misschien heet dit geen coaching, maar gewoon leiding geven. Dat is alles doen wat goed en mogelijk is om met je team en klant het projectproduct efficiënt en succesvol te creëren, met de coachende leiderschapsstijl in een setting die groei en persoonlijk contact bevordert. 'Echte coaching' kan instrumenten leveren. En 'echte coaching' gaat via de lijn.

Dus?
‘Coaching’ door een PM van zijn teamleden is een leiderschapsstijl. Van mij mag deze vorm van ‘coaching’ door PM’s een zeker directief karakter hebben. Ik denk zelfs dat dat moet, anders is er inderdaad geen reden dat een PM dit on-the-job doet. De PM als coach heeft immers wel degelijk een belang. Tijd en middelen zijn immers schaars. Als een projectmedewerker in de projectsetting structureel een bepaald inefficiënt gedrag laten zien dat niet bijdraagt aan de missie, is sturing nodig. Mocht het 'coachen' niet het benodigde resultaat opleveren, dan moeten in het uiterste geval PM en projectmedewerker van elkaar afscheid nemen. Doordat de coachende PM wel een belang heeft, is de coachende PM volgens mij per definitie minder zuiver in de coachingleer.

De meningen uit de quotes zijn wat mij betreft niet per se waar of onwaar. Ze kleuren de achtergrond van een project, waardoor een PM bewust kan kiezen om coachend leiding te geven of niet.

Aha!
Dus ‘coaching’-on-the-job is een stijl van leiding geven om in het project met elkaar efficiënter te gaan werken en van elkaar te blijven leren? Maar medewerkers werken niet projectmatig om gecoached te worden, maar omdat ze graag meewerken aan de productie van zaken waar ze goed in zijn en blij van worden? Toch? Ja, maar als we met elkaar in ieder project bewuster-bekwaam kunnen worden in ons professioneel gedrag, is dat alleen maar winst. Dat bevordert de efficiëntie. Ook als PM wil ik leren van teamleden. Projectenwerk was toch mensenwerk? En coaching is een vak.

Maar ik ben PM, en geen coach. Dus ik noem het geen ‘coaching’, maar project management.
Of zie ik het niet goed en moet ik misschien gecoached worden?

Over de auteur:

Ronald Bottelier

Ronald Bottelier heeft een breed scala van projecten geleid, van software development voor telecom tot de verhuizing van Oracle productie databases, van de realisatie van een landelijke GIS applicatie met 3D topografie tot de inrichting en lancering van een corporate brand portal. Hij kent het (Agile) PM spel, zowel aan opdrachtgevers- als aan leverancierszijde. Zijn plezier en inspiratie komen uit zijn streven naar optimale samenwerking met klant en teams en het PM maatwerk dat voor ieder project nodig is. Hij maakt deel uit van de practice Digital-PM.