ORDINA BLOGT

Wat Charles Goodhart ons kan leren over metrics en managers

  • Stephan Nagel
  • 5 februari 2018

Managers zijn er gek op. Rapportages met als doel de productiviteit van de medewerkers te meten. Werkt de persoon of het team in kwestie wel hard genoeg? Makkelijk te meten in een traditionele productieomgeving, maar deksels lastig in een omgeving waar creativiteit een rol speelt. Managers grijpen snel naar schijncontroles, maar past dat controleren nog wel in het huidige tijdsbestek?

In IT-ontwikkelomgevingen wordt tegenwoordig vaak gewerkt met een agile/scrum-ontwikkelmethode. Hierbij geeft de ‘velocity’ - wat je letterlijk kunt vertalen met snelheid - aan hoeveel een team zo’n beetje aan werk oplevert. Met de gemiddelde snelheid in combinatie met een afgebakend tijdspad kan iemand met enige rekenkunde de ‘afstand’ per keer wel ongeveer bepalen. Da’s op zich een simpel wiskundesommetje. Velocity is een rekenwaarde, een metriek, die vooral door het team zelf gehanteerd wordt om te bepalen wat ze in een volgende iteratie aan werk kunnen verstoken. 

Managers zien daarin direct een kans: de velocity is immers de perfecte manier om bij te houden of het team het wel goed doet, toch? Wat je al snel ziet gebeuren is dat teams rekening gaan houden met deze ‘metingen’ en hun werk wat defensiever gaan schatten. De velocity gaat inderdaad omhoog, maar de resultaten gaan omlaag, waardoor onder de streep het nettoresultaat gelijk blijft. Of zelfs minder als je het feit dat het teamlid zich gecontroleerd voelt meetelt. 

Bovenstaand fenomeen is wat econoom Charles Goodhart (1936) beschreef als: “Elke waargenomen statistische regelmaat zal de neiging hebben in te storten wanneer er druk op wordt uitgeoefend voor controledoeleinden.” Kort gezegd: waar een meting een controledoel wordt, stopt het een meting te zijn.

Ik geloof niet in schijncontroles, zoals het bijhouden van de velocity voor sturingsdoeleinden. Ik geloof sowieso niet in managen in die vorm, aangezien vertrouwen tegenwoordig veel meer waard is dan controle. Managen is daarom tegenwoordig veel meer een faciliterende rol geworden, zeker in organisaties die zelfsturing of zelforganisatie hoog in het vaandel (willen) hebben. De termen ‘manager’ en ‘management’ zijn voor veel mensen een equivalent geworden voor macht, status en aanzien en juist de millennials hebben daar een broertje dood aan. 

Wil je de productiviteit van mensen verhogen? Zorg dan dat ze met de dingen bezig zijn die ze drijven. Kijk dus naar de belangrijkste metriek van allemaal: happiness en zie het als je persoonlijke opdracht om de intrinsieke motivatie bij de mensen in je omgeving aan te wakkeren. En daar hoeft het woord manager niet eens voor op je visitekaartje te staan.