ORDINA BLOGT

Integrale sturing voor betere prestaties in strafrechtsketen

De strafrechtsketen moet strafzaken sneller, slimmer, beter en transparanter afhandelen. Ketensturing op de overdrachtsprocessen bevordert volgens mij de beoogde doelmatigheid. Ik baseer mij op een eenvoudig ketenprocesmodel.

  • Ruud Huijts
  • 18 augustus 2013

Focus op integrale ketensturing van overdrachtsprocessen

Begin juli 2013 hebben de minister en staatssecretaris van Veiligheid en Justitie hun ambities en voorgenomen maatregelen om de prestaties in de strafrechtsketen te versterken toegelicht. Bijvoorbeeld, méér strafzaken succesvol afhandelen en personen die zijn veroordeeld hun straf daadwerkelijk laten ondergaan. Ik verwacht veel van sturing op het geheel aan overdrachtsprocessen tussen de spelers in de strafrechtsketen.

Mogelijk kunnen (en moeten) de prestaties van de partners in de strafrechtsketen verbeterd worden. Van oudsher bestaat er al sturing op deze overheidsinstanties. Hier zal afzonderlijk dan niet zoveel te halen zijn, veronderstel ik. De onderlinge overdrachtsprocessen in de keten bieden volgens mij wel de ruimte voor substantiële verbetering. Het draait om de samenwerking binnen de strafrechtsketen bezien vanuit het geheel. Dit vraagt naar mijn mening om integrale (operationele) sturing, een nog betrekkelijk nieuw fenomeen in overheidsland. Zonder deze ketensturing is er volgens mij weinig aansprekend succes anders dan misschien wat suboptimalisatie tussen ketenpartners.

Eenvoudig procesmodel voor strafrechtsketen

Veronderstel gemakshalve een lineaire simpele procesketen. De totale prestatie is dan het product (niet de som) van alle afzonderlijke individuele prestaties en rendementen van de overdrachtsprocessen tussen de ketenpartners. Deze voorstelling geeft onderstaand model van de strafrechtsketen.

Lineair model van strafrechtsketen

Als elk hoofdproces een prestatie van 95% haalt, komt de totale prestatie van de vier uitvoeringsprocessen op 81% (=0,95x0,95x0,95x0,95). Als elke overdracht 80% rendement heeft, bedraagt het ketenrendement 33% (=0,8x0,8x0,8x0,8x0,8). De prestatie van de keten komt op 27% (=0,81x0,33). Het meeste succes is in de overdrachtsprocessen tussen de ketenpartners te behalen. Dit rekenvoorbeeld illustreert ook waarom procesverbetering tussen twee ketenpartners (meestal) tot suboptimalisatie leidt. Een factor van 80% wordt slechts iets hoger.

Bestuurlijke innovatie prestatiesturing strafrechtsketen

Minister Opstelten wil onder meer de ongewenste uitstroom van zaken in de strafrechtsketen drastisch verminderen. Het ketenmodel biedt hem twee verschillende aangrijpingsmogelijkheden:
   1. de prestatie van de afzonderlijke partners verbeteren
   2. de onderlinge processen tussen de partners verbeteren.

Deze opties leveren alleen in juiste onderlinge samenhang positief effect. In de strafrechtsketen zie ik geen duidelijk zwakke schakel die aangepakt moet worden. Betere individuele prestaties van de ketenpartners zijn echter nooit verkeerd. De inspanning hiervoor levert relatief weinig op volgens bovenstaand ketenmodel. Ik zal daarom vooral inzetten op optie 2.

Organiseer gecoördineerde of centrale sturing op de ketenprocessen als geheel en stuur (pro)actief. Deze aanpak is naar mijn mening een noodzakelijke innovatie voor de strafrechtsketen en het Ministerie van Veiligheid en Justitie. De kans op structurele versterking van de prestaties lijkt mij dan aanzienlijk hoger te worden.

Over de auteur:

Ruud Huijts

Organisatieadviseur die zich verbaast, dat samenwerking vaak zo moeizaam verloopt. Interesse in o.a. kwaliteitsverbetering van bedrijfsvoering, vernieuwingen in ketens en inzet van kennis. Van mening dat technologie, personen en organisatie van processen alleen in samenhang echt succes en innovatie opleveren.