ORDINA BLOGT

Open Source CMS

De kracht en zwaktes van een Content Management Systeem

  • Patrick Jenner
  • 2 december 2013

Content Management Systemen, er bestaan er alleen als open source software al honderden. Dit maakt het voor een onderneming lastig om de juiste keuze te maken. Wat is het verschil tussen deze producten? Hoe serieus is de open source markt erin? Maar bovenal, wanneer zet je ze in en wat is de kracht of zwakte van een cms?

De eerste Content Management Systemen ontstonden doordat webbouwers een website maakten en op een gegeven moment gevraagd werden om hetzelfde kunstje nog eens te doen voor een andere website. Gebruikelijk voor een ontwikkelaar neem je dan veel van je bestaande code mee en herbruik je er zo veel mogelijk van. Wanneer je dat regelmatig doet ontstaat er vanzelf een vast stramien voor het maken van websites. Wil je echter aanpassingen maken aan een bestaande website dan zorg je ervoor dat de aan te passen gegevens los in dit stramien zitten en je eenvoudig losse teksten kan vervangen. Door de losse teksten op te nemen in een database is het zelfs nog eenvoudiger doordat je in je code alleen nog maar een verwijzing naar de data in de database hoeft op te nemen waardoor deze als vanzelf in je website verschijnt. In plaats van rechtstreeks in de html of database teksten aan te passen bouw je er een formulier voor zodat je na het typen van je tekst met één druk op de knop deze wegschrijft in de database en tegelijkertijd deze in je website laat verschijnen.

Op dat moment heb je een voorzichtig begin gemaakt met een Content Management Systeem. Echter betekent managen van content meer dan alleen tekst bewerken en plaatsen op een website. Zeker binnen een grotere onderneming is het relevant om teksten te kunnen reviewen door collega's en dan uiteraard ook autorisatierollen in te stellen, wie mag wat doen met de tekst. En wat te denken van het plaatsen van content volgens een bepaald tijdsschema? Of het toevoegen van losse gegevens aan de content (metadata) en het bundelen van specifieke content binnen een hiërarchische groepering (taxonomie)? Door al deze specifieke functionaliteiten zijn Content Management Systemen van elkaar te onderscheiden en op te delen in een aantal categorieën:



Web Content Management (WCM)

Verreweg de meest populaire groep van Content Management Systemen zijn die welke voornamelijk één publicatiekanaal kennen, namelijk het web. De mogelijkheden om te publiceren zijn echter wel divers en laten de verdeeldheid zien binnen de WCM systemen. Daar waar de meesten rechtstreeks een html pagina opleveren die, of onmiddellijk in een bestaande website wordt getoond of eerst in een staging server hebben sommige WCMS's een mogelijkheid tot publiceren van XML, JSP of ASP.net.

Een Web Content Management systeem is alleen maar bedoeld voor het managen van content dat op een website gepubliceerd dient te worden. Hieronder valt dan ook weer een een mobiele website. Wat de WCM producten vaak als kenmerk nog steeds hebben is dat zij gebruik maken van slechts één database waarin zowel content als data die het WCM nodig heeft om te kunnen werken ligt opgeslagen. Doordat een WCM ook steeds verder evolueert zien we veelal extra functionaliteit als inline editing document opslag toegevoegd worden. Met name door het laatste komt een WCM dichter in de buurt van de Document Management Systemen.

Bekende open source WCM producten: Drupal, Typo3, eZ Publish, Plone, DotNetNuke, dotCMS, Joomla, WordPress



Document Management Systemen (DMS)

Het opslaan van content zonder dat daar direct een publicatiekanaal aan gekoppeld is is vaak een specialiteit van een goed document management systeem. Een document kan elke vorm van content zijn (Office documenten, PDF's, video, email, enz.) en vaak ook is het een samengestelde bron van content. Belangrijkste wapenfeiten van DM systemen zijn archiveren van documenten, record management (Een dossier van samenhangende documenten), scannen en digitaal omzetten naar tekst (OCR) en samenwerking tussen collega's. In de evolutie hebben DMS-en ook publicatiekanalen gekregen en schuiven zij dichter op naar Enterprise Content Management Systemen.

Bekende open source DMS producten: Alfresco, Nuxeo, KnowledgeTree, OpenKM



Enterprise Content Management (ECM)

Onder Enterprise content management wordt verstaan dat er door meerdere mensen gewerkt kan worden aan content dat voor meerdere publicatie kanalen bedoeld is: Behalve websites kan daar ook een brochure in zitten, video, kabelkrant of podcasts. Dit betekent dus dat er meerdere typen content door elkaar gebruikt kunnen worden en dat het zoeken, bewerken en archiveren belangrijker wordt dan het publiceren. Autorisatie (wie mag wat) speelt een zeer belangrijke rol in ECM evenals versiebeheer (wie deed wat). Enterprise Content Management systemen worden voornamelijk gebruikt binnen de grotere organisaties en open source heeft hier nog geen grote referenties behaald. Toch kunnen de volgende open source software pakketten zich zeer goed meten met hun proprietary tegenhangers: Jahia, Magnolia, Cinnamon, Squiz Matrix, OpenIMS



Portal Servers

Portal servers zijn een aparte groep content beherende systemen en bedoeld voor wat ze zijn: Het publiceren van een (web)portaal die middels allerlei verbindingen automatisch content kan vergaren uit achterliggende systemen. Vanwege het veelzijdige karakter van een portal herbergen deze producten ook vaak een WCMS en een DMS in zich waarmee content ook handmatig kan worden bediend. Portal servers worden veelal ingezet voor intranet sites of websites waar dusdanig veel content op staat dat niet meer te beheren is door een redactieteam. Portal servers kennen tegenwoordig behalve portlets (kleine webapplicaties die via de portal servers informatie kunnen uitwisselen) ook gadgets (kleine webblokjes met eigen functionaliteit). Doordat portlets en gadgets aan open standaarden voldoen zijn ze goed uit te wisselen waardoor de verschillende portal servers bij elkaar kunnen shoppen om hun functionaliteit uit te breiden.

Bekende en minder bekende open source portal servers: Liferay, JBoss GateIn, uPortal, Apache JetSpeed, WSO2 UES



Social Management Systems

De laatste paar jaar zien we dat Social Content ook steeds vaker een toevoeging wordt voor CM systemen. Bij de één is het slechts de toevoeging van een extra publicatiekanaal (Alfresco), bij de ander is er tevens de mogelijkheid om sociale profielen te monitoren en analyseren (Liferay). Doordat de waarde van Social Media steeds belangrijker wordt voor ondernemingen zullen uiteindelijk alle CMS-en er wel iets mee gaan doen maar ook ontstaan er nieuwe software producten die zich het managen van Social Media als specialisatie hebben gemaakt. Als open source software heb ik deze nog niet echt volwassen zien worden maar een aantal redelijke producten zijn er al wel als SAAS (Software-As-A-Service) oplossing: HootSuite, TweetDeck, SproutSocial

Dit is een zeer uitvoerige blog geweest om duidelijk het onderscheid tussen de verschillende open source CMS-en aan te tonen. Een andere keer zal ik een enkele CMS eens in het voetlicht plaatsen.

Over de auteur:

Patrick Jenner

Patrick Jenner is Open Source Architect. Hij is een ervaren adviseur en evangelist op het gebied van open source software, open standaarden en open data en heeft tevens enkele presentaties op zijn naam staan waarin hij de voordelen van het begrip 'Open' pragmatisch weet uit te leggen.